အရစ်ကျ အိမ်ဝယ်တဲ့စနစ်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ၂၀၁၇ လောက်ကတည်းက စတင်ပြီး ခေတ်စားလာပါတယ်။ ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေက ဘဏ်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး အိမ်ရာဝယ်ယူလိုသူတွေဆီ အရစ်ကျ ရောင်းချခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဘဏ်တွေကို အိမ်တန်ဖိုးရဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ၃၀ ကို Down Payment သွင်းပြီး ကျန်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ၇၀ ကို ဘဏ်တွေကနေ ချေးလို့ရတဲ့စနစ်ပါ။  ဘဏ်တွေကနေ အရစ်ကျစနစ် စတင်ပေးခဲ့တာက ၁၀ နှစ်၊ ၁၅ နှစ်အထိ ပေးထားပြီးတော့ လက်ရှိမှာ တော့ ၂၅ နှစ်အထိ ပေးနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ရိုးရိုးတိုက်ခန်းတွေအတွက်  အများဆုံး ၁၅ နှစ် အထိနဲ့ ကွန်ဒိုတိုက်ခန်းတွေအတွက် အနည်းဆုံးငါးနှစ်ကနေ အများဆုံး ၂၅ နှစ်အထိ အရစ်ကျ ငွေပေးတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဏ်တွေက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တွေဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘောဇဘဏ်၊ ရိုးမဘဏ်နဲ့ ဧရာဝတီဘဏ်တွေကနေ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အတိုးနှုန်းနဲ့ အိမ်ရာချေးငွေ ထုတ်ချေးလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အရစ်ကျ အိမ်ရောင်းစနစ်အပေါ်  ဝယ်ယူလိုသူတွေရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်နေပေမဲ့ အခြားတစ်ဖက်မှာ အတိုးနှုန်း ကြီးမြင့်နေမှုနဲ့ ဘဏ်တွေကို တင်ပြရတဲ့ အချက်အလက်အချို့က အခက်အခဲ ရှိနေပါသေးတယ်။

“စျေးကွက်ထဲမှာ တကယ်တမ်း ထဲထဲဝင်ဝင် အောင်မြင်ပြီလားဆိုရင် အောင်မြင်တယ်လို့တော့ ပြောလို့မရသေးပါဘူး။ အဓိက အချက်က ဘဏ်တွေမှာ အိမ်ဝယ်ယူ သူတွေအတွက် အိမ်ရာချေးငွေ လျှောက်ထားရာမှာ အခက်အခဲတချို့ ရှိနေသေးပါတယ်။ နံပါတ် (၁) အချက်က ဘဏ်တွေက အိမ်ရာချေးငွေ ထုတ်ချေးတဲ့အခါ စာရွက်စာတမ်းတွေ တောင်းလေ့ရှိတယ်။ ဝင်ငွေရကြောင်း စာရွက်စာတမ်းတွေ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အသေးလေးတွေ လုပ်နေတယ် ဆိုရင်လည်း ဥပမာအားဖြင့် မုန့်ဟင်းခါး ရောင်းနေတဲ့ သူတစ်ယောက် ဘဏ်မှာ ချေးငွေသွားလျှောက်တယ်ဆိုရင် သေချာရေးလို့ မရသေးဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် သူ့မှာပြစရာ စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထား မရှိသေးဘူး။ အခွန်ဆောင်ထားတဲ့ပြေစာ၊ လုပ်ငန်းလိုင်စင် စသဖြင့် မရှိဘူး။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် တော်တော်လေး အခက်အခဲ ဖြစ်ရတာ တွေ့ရပါတယ်” ဟု iMyanmarHouse.com မှ Managing Director ကိုနေမင်းသူက ပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ လုပ်ငန်းအများစုက လုပ်ငန်းအသေးတွေရော၊ လုပ်ငန်းအလတ်စားတွေရော စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထားပြဖို့ အခက်အခဲ ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

“ဒုတိယအချက်ကတော့ အတိုးနှုန်းပေါ့။ လောလောဆယ် ဘဏ်တွေကနေ ယူနေတဲ့ အတိုးနှုန်းက တစ်နှစ်ကို ၁၃ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုတော့ တိုက်ခန်းတစ်ခုကို အိမ်ရာချေးငွေနဲ့ ၁၀ နှစ်အရစ်ကျ စနစ်နဲ့ ယူလိုက်တယ်ဆိုရင် ဒီတိုက်ခန်းက ၁၀ နှစ်ကာလအတွင်းမှာ ပြန်ဆပ်ရမယ့် အတိုးတွေ ပြန်ပေါင်း ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် သိန်း ၃၀၀ တန်တိုက်ခန်းနီးပါး ဖြစ်သွားတာပေါ့နော်။ ဒီအချက်က ဝယ်ယူသူတွေ အတွက်က လန့်သွားကြတယ်။ အဲဒီအတွက် ဘဏ်ချေးငွေကို ဆက်ပြီးမယူကြတော့တဲ့ ပုံစံမျိုးတွေလည်း တွေ့ရပါတယ်” လို့ ကိုနေမင်းသူက ပြောကြားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အတိုးနှုန်း ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းဆိုတာ တော်တော်လေး များနေပါသေးတယ်လို့ သုံးသပ်မှုတွေ ရှိပါတယ်။ တခြားနိုင်ငံတွေ ယှဉ်ကြည့်ရင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေမှာဖြစ်တဲ့ ထိုင်း၊ စင်ကာပူ တို့မှာဆိုရင် ချေးငွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပေးရတဲ့ အတိုးနှုန်းက နှစ်ရာခိုင်နှုန်း၊ သုံးရာခိုင်နှုန်း၊ လေးရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ ပေးရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် သူတို့နိုင်ငံသား တော်တော်များများက အိမ်ရာဝယ်ယူဖို့ အတွက်ကို တတ်နိုင်ကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ၉၀ လောက်က အိမ်ပိုင်ဆိုင်ကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီလိုု ပုံစံမျိုးဖြစ်အောင် လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီစနစ်က ပိုပြီးအောင်မြင် လာမယ်လို့လည်း ဆိုကြပါတယ်။

“ဘဏ်တိုးနှုန်း ဆိုတာကတော့ ပုဂ္ဂလိက,က လုပ်လို့မရပါဘူး။ အစိုးရက လုပ်ပေးမှရမယ့်ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗဟိုဘဏ်က ဦးစီးပြီးတော့ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းဆိုတဲ့ အတိုးကို တဖြည်းဖြည်းနဲ့ပေါ့။ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို ရုတ်တရက် ချမပေးဘူး ဆိုရင်တောင် တစ်နှစ်ကို တစ်ရာခိုင်နှုန်းလောက် ချပေးမယ်ဆိုရင် ဖြစ်နိုင်တဲ့ အနေအထားမျိုးမှာ ရှိပါတယ်” ဟု ကိုနေမင်းသူက ပြောကြားပါတယ်။

ရောင်းလိုအားနဲ့ ဝယ်လိုအား

ရန်ကုန်မြို့အပါဝင် မြို့ကြီးတွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ဆိုရင် စီးပွားရေး တိုးတက်လာဖို့ကတော့ အမှန်တကယ် လိုအပ်ပါတယ်။ လက်ရှိ ရန်ကုန်မြို့မှာ အိမ်ခြံမြေစျေးကွက်က အေးစက်နေတဲ့အတွက် တည်ဆောက်ထားတဲ့ အိမ်ရာစီမံကိန်းတွေမှာတောင် ပြည်သူတွေ ဝယ်ယူနိုင်စွမ်း မရှိသလောက် နည်းပါးနေပါတယ်။ ဘဏ်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး အရစ်ကျ ရောင်းချပေးနေတာတောင် ရောင်းအားမသွက်တဲ့ အခြေအနေပါ။ ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဦးဆောင်ပြီး ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းအကောင်အထည် ဖော်ထားတဲ့ ဒဂုံဆိပ်ကမ်းက ဧရာဝဏ်၊ ရတနာစီမံကိန်း ဆိုရင်တောင် ဝယ်နိုင်တဲ့သူ သိပ်မတွေ့ရပါဘူး။

ယေဘုယျအားဖြင့် တန်ဖိုးနည်း အိမ်ရာတွေမှာလောက်သာ ကြိတ်ကြိတ်တိုး ဝယ်ယူနေကြပေမဲ့ အစိုးရဘက်ကလည်း အလုံအလောက် ဆောက်လုပ်မရောင်းနိုင်သေးဘူး။ တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာက တိုက်ခန်းတွေကိုတောင် ဘဏ်နဲ့ချိတ်ပြီး ၁၅ နှစ်အရစ်ကျစနစ်နဲ့ အမှန်တကယ် အိမ်ရာလိုအပ်နေသူတွေကို ရောင်းချပေးနေပါတယ်။

ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ အစီအစဉ်နဲ့ တန်ဖိုးနည်းရော၊ တန်ဖိုးသင့်အိမ်ရာ အခန်းပေါင်း ၈၆၀ ကျော်ကို ရောင်းဖို့စီစဉ်ခဲ့တာမှာ ဝယ်ယူလိုသူ လျှောက်လွှာတင်သူက ၆၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိနေပါတယ်။ နေစရာ အခက်အခဲရှိတဲ့ ရန်ကုန်မြို့မှာ တန်ဖိုးနည်းတိုက်ခန်း ဝယ်ချင်တာတောင် ဝယ်ယူလိုသူနဲ့ ရောင်းပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေ ကွာခြားလွန်းနေပြီး လိုအပ်ချက် မြင့်တက်နေဆဲပါပဲ။ ဒီလို တန်ဖိုးနည်း တိုက်ခန်းကိုတောင် မဝယ်နိုင်ဘဲ စားဝတ်နေရေးအတွက် အကျပ်အတည်း များစွာအောက် ရောက်နေတဲ့ ပြည်သူတွေလည်း ဒုနဲ့ဒေးပါပဲ။

“လက်ရှိမှာတော့ ရောင်းလိုအားနဲ့ ဝယ်လိုအားမှာ ရောင်းလိုအားက ပိုများနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီနှစ်အတွင်းတင်ပဲ ရန်ကုန်တစ်မြို့တည်းတင် တိုက်ခန်းနဲ့ကွန်ဒိုအသစ် စုစုပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် ထွက်လာဖို့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စျေးကွက်ထဲမှာ ဝယ်လိုအားက မျှော်လင့်သလောက်တက ်မလာသေးပါဘူး” ဟု  အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသူ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ဝယ်လိုအားက မရှိတာတော့ မဟုတ်ဘူး ရှိနေပါတယ်။ ရန်ကုန်မြို့မှာနေတဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ၉၀ လောက်က အိမ်ငှားပြီး နေကြတယ်။ သူတို့ကို အမှန်တကယ် ဝယ်ယူခွင့်ပေးဖို့ ဆိုရင်တော့ သူတို့တတ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေ၊ လစဉ်ပေးသွင်းရမယ့် ငွေပမာဏ၊ Down Payment ပေးရမယ့် အခြေအနေတွေကြောင့် ဝယ်လိုအားက ထင်သလောက် တက်မလာသေးတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။

“အခုလောလောဆယ် စျေးကွက်ထဲကိုကြည့်ရင် အစိုးရ ကိုယ်တိုင်က ဦးစီးပြီး လုပ်နေတဲ့ တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာ စီမံကိန်းတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီတန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာ စီမံကိန်းတွေက အောင်မြင်ပြီလားဆိုတာ မေးစရာ ရှိလာပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် နံပါတ် (၁) က အမှန်တကယ် နေထိုင်မယ့်သူတွေ လက်ထဲကို ရောက်အောင် ထည့်မပေးနိုင်သေးဘူး။ စျေးကစားချင်သူတွေလက်ထဲ ရောက်ရောက်သွားတယ်။ တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာ အများစုမှ အိမ်ဝယ်ထားတဲ့သူ အများစုက ဒီဟာကို ဝယ်ထားပြီး ပြန်ငှားစားမယ့်သူ၊ အမြတ်တင် စျေးတင်ရောင်းမယ့်သူတွေ ရှိနေတာ များနေပါတယ်။ အဲဒီတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ကာလတုန်းက အစိုးရက ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဝန်ခံထားတယ်။ ဒီဟာကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်မယ်လို့ ပြောကြားထားတာရှိတယ်။ ဒါကို ထိထိရောက်ရောက် လုပ်ဖို့လိုတယ်” လို့ ကိုနေမင်းသူက ဆိုပါတယ်။

“တကယ်လိုတဲ့ သူတွေကတော့ ဝယ်တာပေါ့လေ။ဒါပေမဲ့ အခုက အိမ်ရာချေးငွေ အစပျိုးတဲ့ကာလ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် အရမ်းကြီးတော့ ပြည့်စုံတယ်တော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့။ ဒါပေမဲ့ မရှိတာထက်စာရင် အခုရှိလာတဲ့အတွက် အဲဒီအပေါ်မှာ အမှီပြုပြီး ဝယ်ချင်တဲ့သူတွေ ရှိလာတယ်။ အရမ်းကြီးတော့ လှုပ်ခတ်နေတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ ထိုက်သင့်သလောက် ရောင်းနေရပါတယ်။ သူက အဓိက အကျိုးပြုတာက တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာတွေမှာ ချေးငွေကပိုပြီး အဓိကကျတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဥပမာ သိန်း ၁၀၀၀ လောက်ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် တစ်လတစ်လ သွင်းရမယ့်ငွေ များသွားပြီ။ အိမ်ရာချေးငွေဆိုတာ တစ်လကို လစာဝင်ငွေ ဘယ်လောက်ရှိိလဲ။ သိန်း ၃၀ လား၊သိန်း ၅၀ လား။ အဲဒီလောက် လစာမျိုးနဲ့ ကျနည်းသွားပြီ။ တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာကျတော့ တစ်လကို လေးသောင်း၊ ငါးသောင်း သွင်းမယ်ဆိုရင် တစ်လကို သုံးသိန်းတို့ ငါးသိန်းတို့ရတဲ့သူက သွင်းနိုင်တာပေါ့။ အဲဒီတော့ ချေးငွေနဲ့ Home Loan ထွက်လာတဲ့အတွက် ထိုက်သင့်တဲ့ အကျိုးကျေးဇူးရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ သိပ်မြင့်မြင့်ကြီးတွေ အတွက်တော့ မဟုတ်သေးဘူး။ တန်ဖိုးနည်း အိမ်ရာတွေ အတွက်တော့ ပိုပြီးအထောက်အကူ ပြုပါတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ဖြစ်သူ ဦးမျိုးမြင့်က သုံးသပ်ပြောကြား ခဲ့ပါတယ်။

အိမ်ရာပြပွဲတွေက စျေးကွက်ကို အားသာချက် ဖြစ်စေမလား

အရင်တုန်းက ဝယ်လိုအားနဲ့ ရောင်းလိုအားကို လေ့လာကြည့်ရင် ဆိုပါစို့။ ရပ်ကွက်ထဲမှာ ရှစ်ထပ်တိုက် တစ်လုံးဆောက်ရင် ဝယ်လိုအား အရမ်းများတယ်။ ဘယ်အခန်း ဘယ်အခန်းဆိုပြီး ကန်ထရိုက်တာက လက်ညှိုးထိုးပြီး ရောင်းလို့ရတယ်။ ဝယ်လိုအား အရမ်းများတယ်။ ရောင်းလိုအား နည်းခဲ့တယ်။ ဒီနောက်ပိုင်းမှာတော့ အိမ်ခြံမြေစျေးကွက် အေးစက်သွားတဲ့ အချိန်မှာ စျေးကွက်ထဲမှာ ရောင်းစရာတွေ ပိုပြီးထွက်လာတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝယ်လိုအားက ထင်သလောက် တက်မလာဘူး ဖြစ်နေခဲ့တယ်။

ဝယ်လိုအား တက်မလာတဲ့အတွက် စျေးကွက်ထဲမှာ ရောင်းစရာတွေ တစ်ပုံတစ်ပင်ကြီး ရှိလာတယ်။ အဲဒီအတွက် ကန်ထရိုက်တာတွေရော ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေကပါ သူတို့နည်း သူတို့ဟန်နဲ့ ရောင်းလို့ အဆင်မပြေတော့ဘူး။ ဆိုတော့ ဒီလိုအိမ်ခြံမြေ အရောင်းပြပွဲတွေမှာ စုပေါင်းပြီး ရောင်းချတဲ့ အရောင်းပြပွဲတွေ ကျင်းပလာကြပါတယ်။

အိမ်ရာအရောင်းပြပွဲတွေ ကျင်းပခြင်းအားဖြင့် ဝယ်ယူသူတွေအနေနဲ့ စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်ခွင့် ရလာပါတယ်။ ဘဏ်နဲ့ချိတ်ဆက်ပြီး ဝယ်ချင်တယ် ဆိုရင်လည်း ပြပွဲမှာတင် တစ်ခါတည်း ဘဏ်နဲ့ချိတ်ဆက် ဝယ်ယူခွင့် ရတဲ့အတွက် ဝယ်လိုသူတွေအတွက် အဆင်ပြေသလို ရောင်းလိုတဲ့ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေ အတွက်လည်း အဆင်ပြေစေပါတယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်တွေက ဆိုပါတယ်။

အိမ်ခြံမြေစျေးကွက် အလားအလာ

လက်ရှိအချိန်မှာ အိမ်ခြံမြေစျေးကွက် အနေအထားဟာ အကျဘက်မှာ ရှိနေတယ်လို့ အိမ်ခြံမြေ အကျိုးဆောင်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတွေက ပြောကြားကြပါတယ်။

သမ္မတဟောင်း ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် ၂၀၁၄ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကစလို့ အိမ်ခြံမြေစျေးနှုန်းတွေဟာ ကျဆင်းလာတာပါ။ လက်ရှိအချိန်အထိ အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းဟာ တိုးတက်လာခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အိမ်ခြံမြေစျေးကွက် ကျဆင်းလာတဲ့အတွက် မြန်မာ့စီးပွားရေးကို ထိခိုက်လာတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းမှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုထွေးက ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေ ၁၉ ရက်က ကျင်းပခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အကြီးဆုံး အိမ်ခြံမြေ အရောင်းပြပွဲကြီး ဟောပြောပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

“မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးကို ဘာကြောင့်ထိခိုက်ရလဲ။ အိမ်ခြံမြေတွေ ယနေ့ စျေးကွက်ကျသွားတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးမှာ အင်အားကြီး တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းတွေ၊ Construction လုပ်ငန်းတွေ ငွေကြေးလည်ပတ်မှု ရပ်တန့်သွားပါတယ်။ အဲဒီ ရပ်တန့်သွားတဲ့ အရှိန်က အခြားစီးပွားရေးတွေ အပေါ်မှာ အများကြီး ရိုက်ခတ်သွားပါတယ်။ အိမ်ရောင်းမယ်။ တိုက်ခန်းရောင်းမယ်။ မြေကွက်ရောင်းမယ်။ ရလာတဲ့ ပိုက်ဆံနဲ့ တခြားစီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေလုပ်မယ်။ တခြားပစ္စည်းတွေဝယ်မယ်။ တခြားအလုပ်တွေကို လုပ်ကြမယ်။ တခြားနေရာမှာ အသုံးပြုမယ်။ ဒါကြောင့်မိုလို့ တခြားနေရာမှာ အသုံးပြုမယ့် ငွေကြေးတွေ၊ တခြားပစ္စည်းတွေ ဝယ်မယ့်နေရာတွေမှာရှိတဲ့ ပိုက်ဆံတွေဟာ အိမ်ခြံမြေ စျေးကွက်ကနေ အများကြီး လာပါတယ်။ အဲဒီလာတဲ့ ပိုက်ဆံတွေဟာ မလာတော့တဲ့ အခါကျတော့ အဲဒီလုပ်ငန်းတွေ အကုန်လုံး ရပ်သွားတယ်။ အဲဒီမှာ မှီခိုနေတဲ့ အဆင့်ဆင့်သော သန်းပေါင်းများစွာ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ လုပ်သားတွေ၊ အရောင်းအဝယ် သမားတွေ၊ အားလုံးကလည်း စီးပွားရေး ကျဆင်းသွားတယ်။ သူတို့နဲ့ ဆက်နွှယ်ပြီးတော့ ကျန်တဲ့စီးပွားရေးတွေပါ ကျဆင်းသွားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ စီးပွားရေး ကျဆင်းသွားတဲ့ အကြောင်းရင်း တွေထဲမှာ အိမ်ခြံမြေနဲ့ Construction ကြောင့် ကျဆင်းသွားတယ်လို့ ကျွန်တော်ပြောရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဦးကိုကိုထွေးက သုံးသပ်ပြောကြားပါတယ်။

အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းနဲ့ Construction လုပ်ငန်းတွေ ကျဆင်းရခြင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဦးကိုကိုထွေးက အချက်နှစ်ချက်ကို ထောက်ပြပါတယ်။ ပထမအချက်အနေနဲ့ အစိုးရက မြေနေရာ စီစဉ်ပေးနိုင်မှသာ လုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်မှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“UNFCCI မှာ လာပြီးတော့ ဒုသမ္မတနဲ့ ဝန်ကြီးတွေကလာပြီး လုပ်ငန်းရှင်တွေကို ပြောပါတယ်။ လုပ်ငန်းရှင်တွေ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေကို စိတ်ကြိုက်လုပ်ကြပါ။ အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ကြပါ။ ဘာပဲလုပ်လုပ် လုပ်တဲ့လုပ်ငန်းရှင်တွေကို ခွင့်ပြုပေးမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ နိုင်ငံခြားသား လုပ်ငန်းရှင်တွေလည်း စီးပွားရေး လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် ထိုင်စောင့်နေတဲ့လူတွေ အများကြီးပါ။ တန်းစီနေပါတယ်။ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းရှင်တွေ၊ တိုင်းရင်းသား လုပ်ငန်းရှင်တွေ အများကြီးပဲ တန်းစီနေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘာဖြစ်လို့ ခွင့်ပြုတဲ့သူကလည်း ခွင့်ပြုပြီ။ လုပ်ချင်တဲ့ သူတွေကလည်း တန်းစီနေပြီ။ ဘာဖြစ်လို့ စီးပွားမဖြစ်ကြသေးတာလဲ။ အဆီအငေါ် တည့်အောင် လုပ်ရမယ့် ကိစ္စလေးတွေ ရှိပါတယ်။ အဆီအငေါ် မတည့်လို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး မတိုးတက်သေးတာပါ။ အဆီအငေါ် တည့်အောင်သာ စီမံခန့်ခွဲလိုက်မယ်ဆိုရင် အားလုံးအဆင်ပြေသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆောက်လုပ်ရေး ဆောက်ချင်တဲ့သူက၊ ဟိုတယ်ဆောက်ချင်တဲ့သူက၊ ဆေးရုံဆောက်ချင်တဲ့သူ၊ စက်ရုံဆောက်ချင်တဲ့သူ ဒီလူတွေက လုပ်ငန်းလုပ်ဖို့ သူ့အတွက် လုပ်ငန်းရှင် လုပ်ရမယ့် အလုပ်တွေ အားလုံးလုပ်ပြီးသွားပြီ။ အစိုးရကို တင်ပြတယ်။ ကျွန်တော် ဒါတွေလုပ်မယ်။ ဒါတွေလုပ်နိုင်တယ်။ ဒီလိုတွေ လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်မလုပ်နိုင်တဲ့ အပိုင်းက ဒီနေ့မြေတွေကို အစိုးရက ကိုင်ထားတယ်။ ဌာနဆိုင်ရာတွေက ကိုင်ထားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ နံပါတ် (၁) က မြေလိုပါတယ်။ အဲဒီတော့ သွားပြီးတော့ လျှောက်တဲ့လူကို မြေမပေးဘူး။ မြေမရှိဘဲနဲ့ လေထဲမှာ တိုက်အိမ်ဆောက်လို့ မရဘူး ဆိုတာကို ကျွန်တော် တင်ပြချင်ပါတယ်။ အစိုးရက မြေစီစဉ်ပေးမှသာ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေ၊ စက်ရုံအလုပ်ရုံတွေ ဆောင်ရွက်လို့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံခြားက လာတယ်။ ပြည်တွင်းမှာ ကိုယ့်ဘာသာ မြေရှာပြီးတော့လုပ်ဆို ဘယ်လုပ်ငန်းရှင်ကမှ လာမှာမဟုတ်ပါဘူး။ စီမံခန့်ခွဲတဲ့နေရာမှာ ဒီနေရာ မြေအားတယ်။ ဒီနေရာ မြေရှိတယ်။ ဒီမြေမှာ ဒါတော့ လုပ်သင့်တယ်။ အဲဒါကို လုပ်မယ့်သူလာခဲ့ဆိုရင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေက သူ့ဟာသူ ရောက်လာကြမှာပါ။ နိုင်ငံခြား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေလည်း အလိုလိုဝင်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုစီမံမှု မရှိခဲ့ရင်တော့ ကိုယ့်မြေကိုယ်ရှာပြီးတော့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ပရောဂျက်လုပ်ဆိုရင် ဘယ်လိုမှ မဆင်မပြေနိုင်ပါဘူး။ အစိုးရက မြေပေးတယ်ဆိုတာ အားလုံးကို အလကား ပေးစရာ မလိုပါဘူး။ ဒီမြေကို ငှားလိုက်မယ်။ ငှားပြီးတော့ စီးပွားရေးလုပ်တယ်။ စီးပွား ရေးလုပ်ရင် လောလောဆယ် လတ်တလော အစိုးရက ငှားခရမယ်။ ပရီမီယမ်ကြေးရမယ်။ ဒုတိယ အခွန်တွေရမယ်။ တတိယ ဘာအကျိုးအမြတ်ရမလဲ။ ပြည်သူပြည်သားတွေ အလုပ်တွေရမယ်။ စီးပွားရေး ဖြစ်လာမယ်။ စီးပွားရေး ဖြစ်လာရင် အစိုးရစွမ်းဆောင်ချက်တွေ အောင်မြင်လာမယ်။ အဲဒီလို အောင်မြင်လာရင် ပြည်သူကြိုက်မယ်။ ပြည်သူကြိုက်ရင် နောက်ထပ် ရွေးကောက်ပွဲနိုင်မယ်။ ဒါဟာ ကွင်းဆက်တွေပေါ့။ အဲဒါတွေလုပ်ဖို့ ဒါတွေကို စီမံခန့်ခွဲဖို့ လိုပါတယ်။ အဲဒီစီမံခန့်ခွဲမှု နှစ်ခုထဲမှာ လုပ်ချင်တဲ့ သူတွေကိုတော့ ခွင့်ပြုပေးမယ်။ MIC က လာတဲ့သူ အားလုံးကို ချက်ချင်းကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် လုပ်ပေးမယ်။ ဒါပေမဲ့ မြေတော့မပေးဘူးဆိုတော့ အဆင်မပြေဘူး” လို့ ဦးကိုကိုထွေးက ထောက်ပြပါတယ်။

ဒုတိယအချက်ကတော့ ပါမစ်ကြန့်ကြာမှုနဲ့ ဘဏ်အတိုးနှုန်းကိစ္စကို ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

“ဒီနေ့ ပါမစ်တစ်ခုတင်တယ်။ တစ်နှစ်ကြာမှ ပါမစ်တစ်ခုကျတယ်။ လုပ်မယ့်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်က မြေတစ်ကွက်ဝယ်ပြီးတော့ အိမ်ဆောက်ဖို့ ပါမစ်တင်တာ တစ်နှစ်ကြာခဲ့ရင် အဲဒီတစ်နှစ်အတွက် သူဟာ မြေဖိုးရင်းထားရတယ်။ ဘဏ်တိုးပေးရတယ်။ အဲဒီအတွက် စရိတ်တွေ၊ သူ့ရဲ့အကျိုးအမြတ်တွေ၊ နစ်နာမှုတွေ အကုန်ထည့်ပေါင်း။ တည်ဆောက်တဲ့ အခါကျတော့လည်း တစ်နှစ်နဲ့ပြီးရမှာ သုံးနှစ်ကြာတယ်။ သုံးနှစ်ကြာစရိတ်တွေ ထည့်ပေါင်း၊ ပေါင်းရင်း ပေါင်းရင်းနဲ့ အိမ်ခြံမြေ စျေးကွက်တွေက စျေးကွက်မှာ စျေးတွေမြင့်မားလာတယ်။ အဲဒီတော့ တစ်ဖက်က ပြန်ကြည့်ရင် လုပ်ငန်းရှင်တွေဘက်က ကြိုးစားဖို့လိုတယ် ဆိုတာတွေလည်း ပါပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ခေါ်တယ်။ တိုင်းရင်းသား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကျတော့ ဘဏ်တိုး ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းရှိတယ်။ အဲဒီ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းကို ကျွန်တော်တို့က တစ်နှစ်ချင်း ရင်တထိတ်ထိတ်နဲ့ အလုပ်လုပ် နေရတာ။ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်မယ်ဆိုရင် မြေဝယ်ပြီးတော့ အဆောက်အအုံ ဆောက်ပြီးတော့ ပြန်ရောင်း။ ငွေပြန်ပေါ်တဲ့အထိကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် လုပ်တတ်တဲ့သူက လေးနှစ်၊ ကြာသွားရင် ခုနစ်နှစ်။ အဲဒီတော့ တစ်နှစ်တည်းချေးရင် ဘယ်က ပိုက်ဆံနဲ့ ပြန်ပေးမလဲ။ အဲဒီတော့ ကျွန်တော်တို့က ဘဏ်က လူတွေကို သွားသွားပြီးတော့ နေ့တိုင်း ထိုင်ရှိခိုးနေရတယ်။ အဲဒီလို မှားယွင်းနေတဲ့ကိစ္စကို ဘဏ်ချေးငွေတွေရဲ့ မူဝါဒတွေ ပြောင်းလဲပစ်ရမယ်။ နိုင်ငံခြားကနေပြီးတော့ နှစ်ရာခိုင်နှုန်း၊ သုံးရာခိုင်နှုန်းနဲ့ လာပြီးတော့ အလုပ်လုပ်တဲ့ သူတွေကို တိုင်းရင်းသား လုပ်ငန်းရှင်တွေ ဘယ်လိုရင်ဆိုင်ကြမလဲ။ ဘယ်လို ယှဉ်ပြိုင်ကြမလဲ။ ဒါတွေကို စဉ်းစားရမယ်။ ကျွန်တော်တို့က တင်ပြဖူးပါတယ်။ ဒါတွေကို နှစ်ရှည်ချေးဖို့၊ နှစ်လတ်ချေးဖို့၊ အတိုးတွေချဖို့၊ တာဝန်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က မဖြစ်နိုင်ဘူးချည်းပဲ ပြောတယ်။ အမှန်က တာဝန်ယူတယ် ဆိုတာက ဖြစ်အောင်လုပ်ရမှာ။ သူများလုပ်တာဖြစ်ရင် ကိုယ်မလုပ်နိုင်ရင် မလုပ်တတ်လို့ပေါ့။ မလုပ်တတ်ရင် မလုပ်နဲ့ပေါ့။ ဒါပဲရှိတာ။ အဲဒီလိုမျိုးတွေ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာက အခက်အခဲ ပြဿနာတွေ ရှိနေတယ်” လို့ သူကဆိုပါတယ်။

ဒီလိုကျဆင်းလာတဲ့ အိမ်ခြံမြေစျေးကွက် အနေအထားကို ဘယ်လိုကုစားမလဲဆိုတဲ့ အပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ မြန်မာနိုင်ငံ အိမ်ခြံမြေ ဝန်ဆောင်မှုအသင်းမှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းဦးက အစိုးရ အမြန်ဆုံး ဖော်ဆောင်ပေးရမယ့် အချက်ငါးချက်ကို၂၀၁ရခုနှစ် မေ ၁၉ ရက်က ကျင်းပခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အကြီးဆုံး အိမ်ခြံမြေ အရောင်းပြပွဲကြီး ဟောပြောပွဲမှာ အခုလို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

“ပထမဆုံး စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှု၊ စီးပွားရေး နိုးထမှုအတွက် အခွန်နှုန်းထားတွေ ပြန်လည်ပြင်ဆင် သတ်မှတ်ပေးရမယ်။ နံပါတ် (၂) ဘဏ်တိုးနှုန်း တွေကိုလည်း လျှော့ချပေးပါ။ နောက်တစ်ချက်က ဥပဒေတွေက ခေတ်မမီတော့ဘူး။ ဒါကို အမြန်ဆုံး အသစ်ပြန်လည် ရေးဆွဲပေးပါ။ ဥပဒေတစ်ခု ထွက်လာတယ်။ နည်းဥပဒေ မထွက်လာဘူး။ အခုဆို ထွက်လာတယ် ကွန်ဒိုမီနီယံဥပဒေ။ ဒါပေမဲ့ နည်းဥပဒေ မထွက်လာဘူး” လို့ ဦးသန်းဦးက ဆိုခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်မှာ အိမ်ခြံမြေစျေးတွေ ကျဆင်းနေတယ် ဆိုပေမယ့် အခြေခံလူတန်းစားတွေ လက်လှမ်းမီတဲ့ စျေးနှုန်းကိုတော့ မရောက်သေးပါဘူး။ ဒီလို အိမ်ခြံမြေစျေးနှုန်းတွေကို လက်လှမ်းမမီတဲ့ အတွက်ကြောင့် လူတန်းစားအများစုက အိမ်ငှားဘဝနဲ့ပဲ ဖြတ်သန်းနေရပါတယ်။

ကွန်ဒိုမီနီယံ ဥပဒေက အတည်ပြုလိုက်ပြီ ဖြစ်ပေမဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ထဲမှာတော့ ထဲထဲဝင်ဝင် စတင်ကျင့်သုံးလို့ရမယ့် အနေအထား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုကျင့်သုံးလို့ရမယ် ဆိုရင်တော့ စျေးကွက်ထဲမှာ အရောင်းအဝယ်ပိုပြီး ဖြစ်လာမယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်တွေက မျှော်မှန်းထားပါတယ်။